Wanneer is een vordering nog inbaar?
Elke ondernemer krijgt er vroeg of laat mee te maken: een klant die niet betaalt. De vraag is zelden of u gelijk heeft. De vraag is of er nog iets te halen valt. Dat zijn twee heel verschillende dingen.
In de jaren dat ik een incasso- en gerechtsdeurwaardersorganisatie leidde, zag ik hetzelfde patroon steeds terugkomen. Ondernemers blijven maanden hangen in een traject dat al kansloos was voordat het begon. Dat kost geld, energie en aandacht die u ergens anders harder nodig heeft.
Hieronder de signalen waar ik zelf op let. Herkent u er drie of meer, dan is de kans groot dat u aan het wachten bent op iets dat niet gaat komen.
Tien signalen dat een vordering lastig wordt
1. Structurele radiostilte
Geen reactie op herinneringen, aanmaningen of telefoontjes. Dat duidt zelden op vergeetachtigheid en meestal op financiële problemen of bewust ontwijken. Hoe langer het stil blijft, hoe kleiner uw kans.
2. De debiteur is slecht vindbaar
Verhuizingen zonder melding, een KvK-adres dat niet klopt, of een vestigingsadres dat een postbus blijkt. Dit is een van de weinige signalen die u zelf in vijf minuten kunt controleren.
3. Anderen grepen al mis
Kijk of er faillissementsverzoeken of beslagen lopen. Als andere crediteuren al zijn vastgelopen, staat u achter in een rij die niet opschuift.
4. Selectieve betaling
Uw debiteur betaalt andere leveranciers wel en u niet. Dan staat u onderaan zijn prioriteitenlijst, en dat is nooit toeval. Het betekent overigens ook dat er wel geld is, wat uw positie juist kan verbeteren als u druk zet.
5. Herhaalde beloftes zonder betaling
“Volgende week.” En daarna weer. Twee keer kan een tegenvaller zijn, drie keer is een strategie.
6. Vage juridische dreiging
Ineens wordt er gesproken over tegenclaims of advocaten, zonder enige onderbouwing. Dat is vaak bluf, maar wel bluf die u weken kost als u erin meegaat.
7. Plotselinge structuurwijzigingen
Een directiewissel, een fusie of een B.V. die leeg blijkt. Let op: als dit gebeurt nadat de vordering ontstond, kan dat juist een aanknopingspunt zijn voor bestuurdersaansprakelijkheid.
8. Maanden open zonder enig protest
Een factuur die al lang openstaat zonder inhoudelijk bezwaar is juridisch sterk voor u. Komt het bezwaar pas als er druk op komt, dan houdt het meestal geen stand.
9. Geen verhaalbaar vermogen
Geen bezittingen, geen inkomsten, geen voorraad. Dan levert zelfs een toewijzend vonnis niets op. Dit is het enige signaal dat een vordering echt oninbaar maakt, de andere negen maken hem alleen moeilijker.
10. U twijfelt zelf al
Uw onderbuik is betrouwbaarder dan u denkt. Als u zich afvraagt of het nog zin heeft, is dit meestal het juiste moment om het te laten toetsen.
Het verschil tussen moeilijk en onmogelijk
Een vordering is pas echt oninbaar als de debiteur niet meer bestaat, onvindbaar is, of aantoonbaar geen verhaal biedt. Alle andere gevallen zijn moeilijk, en moeilijk is iets anders. Bij moeilijk helpt tempo, druk en soms conservatoir beslag. Bij onmogelijk helpt alleen stoppen.
Het probleem is dat de meeste ondernemers die twee door elkaar halen, in beide richtingen. Ze geven op bij moeilijk en ze blijven doorgaan bij onmogelijk.
Wat u vandaag kunt doen
Controleer het KvK-adres en of er insolventiepublicaties lopen. Zet uw correspondentie op een rij, want ongeprotesteerde facturen zijn goud waard. En laat de vordering toetsen voordat u er nog een kwartaal in stopt. Dat toetsen kost u bij mij niets.
Veelgestelde vragen
Hoe lang blijft een vordering opeisbaar?
De verjaringstermijn voor een handelsvordering is in beginsel vijf jaar. Bij een consumentenkoop is dat twee jaar. Verjaring kan worden gestuit met een schriftelijke aanmaning waarin u zich ondubbelzinnig het recht op nakoming voorbehoudt. Een gewone herinnering is daarvoor niet altijd genoeg.
Kan ik nog iets als de debiteur failliet is?
U meldt de vordering aan bij de curator. In de praktijk krijgen concurrente schuldeisers zelden iets, omdat de fiscus en het UWV voorgaan. Heeft u een eigendomsvoorbehoud of een pandrecht bedongen, dan is uw positie veel sterker. Dat is precies waarom die bepalingen in uw algemene voorwaarden horen te staan.
Is conservatoir beslag zinvol bij twijfel?
Juist dan. Met verlof van de voorzieningenrechter blokkeert u vermogen voordat er een vonnis is. Blijkt er niets te blokkeren, dan weet u ook meteen genoeg en heeft u zichzelf een procedure bespaard.
Waar dit op gebaseerd is
- Artikel 3:307 en 3:317 Burgerlijk Wetboek
Wettekst
De verjaringstermijn voor een vordering uit overeenkomst en de manier waarop u die stuit: een schriftelijke aanmaning of een mededeling waarin u zich ondubbelzinnig het recht op nakoming voorbehoudt. - Hoge Raad 17 juli 2020
ECLI:NL:HR:2020:1315
Wat zo n stuitingsbrief moet inhouden. De mededeling moet een voldoende duidelijke waarschuwing zijn dat de schuldenaar er ook na de verjaringstermijn rekening mee moet houden dat hij zich moet kunnen verweren. Bij de beoordeling telt niet alleen de formulering maar ook de context en de eerdere correspondentie.
Let op. Deze bronnen laten zien waar het antwoord op rust. Ze voorspellen niet hoe uw eigen zaak afloopt, want daarin wegen de feiten mee. Leg uw situatie voor als u zekerheid wilt.
Laat uw vordering toetsen
Stuur het bedrag, de vervaldatum en kort wat er is voorgevallen. Binnen een werkdag hoort u of er iets te halen valt, en zo niet, dan hoort u dat ook.